Sağlık

Nikotin Bağımlılığı Nedenleri

Nikotin, sigara içmenizi sağlayan tütün kimyasallarıdır. Nikotin, nefes aldığınız saniyeler içinde beyne ulaşır. Beyindeki nikotin, ruh hali ve davranışı düzenlemeye yardımcı olan nörotransmitter adı verilen beyin kimyasallarının salınımını arttırır.

Bu nörotransmitterlerden biri olan dopamin, beynin ödül merkezinde serbest bırakılır ve zevk duygularına ve iyileştirilmiş ruh haline neden olur.

Ne kadar çok sigara içerseniz, kendinizi daha iyi hissettiğinizi zannedersiniz. Nikotin hızla günlük rutininizin bir parçası haline gelir ve alışkanlıklarınız ve hislerinizle iç içe geçer.

Sigara içme dürtüsünü tetikleyen yaygın durumlar şunlardır:

  • Kahve içmek veya iş yerinde mola vermek
  • Telefonda konuşmak
  • Alkol içmek
  • Araç sürmek
  • Arkadaşlarla zaman geçirmek

Nikotin bağımlılığınızın üstesinden gelmek için, tetikleyicilerinizin farkında olmanız ve onlarla başa çıkmak için bir plan yapmanız gerekir.

Nikotin Bağımlılığı Risk Faktörleri

Sigara içen veya diğer tütün formlarını kullanan herkes bağımlı olma riski altındadır. Tütünü kullanımını etkileyen faktörler şunlardır:

 

 

  • Yaş: Çoğu insan çocukluk veya gençlik döneminde sigara içmeye başlar. Sigaraya başladığınız zaman ne kadar gençseniz, bağımlı olma şansınız o kadar artar.
  • Genetik: Sigara içmeye devam etme olasılığınız kısmen kalıtsal olabilir. Genetik faktörler beyninizin sinir hücrelerinin yüzeyindeki reseptörlerin sigara tarafından verilen yüksek dozlarda nikotine verdiği tepkiyi etkileyebilir.
  • Ebeveynler ve akranlar: Sigara içen ebeveynlerle büyüyen çocukların sigara içme olasılığı daha yüksektir. Sigara içen arkadaşları olan çocukların da bunu denemesi daha olasıdır.
  • Depresyon veya diğer akıl hastalıkları: Birçok çalışma depresyon ve sigara kullanımı arasında bir ilişki olduğunu göstermektedir. Depresyon, şizofreni, travma sonrası stres bozukluğu veya diğer akıl hastalıkları olan kişilerin sigara içicisi olma olasılığı daha yüksektir.
  • Madde kullanımı: Alkol ve yasadışı uyuşturucu kullanan kişilerin sigara içme olasılığı daha yüksektir.

Nikotin Bağımlılığı Komplikasyonları

Tütün dumanı bilinen 60’tan fazla kansere neden olan kimyasal madde ve binlerce başka zararlı madde içerir. “Tamamen doğal” veya bitkisel sigaraların bile zararlı kimyasalları vardır.

Sigara içen kişilerin, sigara içmeyen insanlara göre, bazı hastalıklara yakalanma ve ölme olasılıklarının daha yüksek olduğunu zaten biliyorsunuz. Ancak sigara içmenin kaç farklı sağlık sorununa neden olduğunu fark etmeyebilirsiniz:

  • Akciğer kanseri ve akciğer hastalığı: Sigara içmek akciğer kanseri ölümlerinin önde gelen nedenidir. Ek olarak, sigara içmek amfizem ve kronik bronşit gibi akciğer hastalıklarına neden olur. Sigara içmek astımı daha da kötüleştirir.
  • Diğer kanserler: Sigara içmek ağız, boğaz (farenks), yemek borusu, gırtlak, mesane, pankreas, böbrek, serviks ve bazı lösemi türleri de dahil olmak üzere birçok kanser türünün riskini artırır. Genel olarak, sigara içmek tüm kanser ölümlerinin % 30’una neden olmaktadır.
  • Kalp ve dolaşım sistemi problemleri: Sigara içmek, kalp krizi ve felç de dahil olmak üzere kalp ve kan damarı (kardiyovasküler) hastalıklarından ölme riskinizi artırır. Kalp yetmezliği gibi kalp veya kan damarı hastalığınız varsa, sigara içmek durumunuzu kötüleştirir.
  • Diyabet: Sigara içmek insülin direncini arttırır, bu da tip 2 diyabet için zemin hazırlayabilir. Diyabetiniz varsa, sigara içmek böbrek hastalığı ve göz problemleri gibi komplikasyonların ilerlemesini hızlandırabilir.
  • Göz problemleri: Sigara içmek, katarakt ve maküler dejenerasyondan görme kaybı gibi ciddi göz problemleri riskinizi artırabilir.
  • Kısırlık ve iktidarsızlık: Sigara içmek kadınlarda doğurganlığın azalması ve erkeklerde iktidarsızlık riskini artırır.
  • Hamilelik sırasında komplikasyonlar: Hamileyken sigara içen anneler daha erken doğum yapma ve daha düşük doğum ağırlıklı bebekler doğurma riskiyle karşı karşıyadır.
  • Soğuk algınlığı, grip ve diğer hastalıklar: Sigara içenler, soğuk algınlığı, grip ve bronşit gibi solunum yolu enfeksiyonlarına daha yatkındır.
  • Diş ve dişeti hastalıkları: Sigara içmek, dişeti iltihabı ve diş destek sistemini (periodontitis) yok edebilecek ciddi bir diş eti enfeksiyonu geliştirme riski ile ilişkilidir.

Sigara içmek çevrenizdekiler için de sağlık riski oluşturur. Sigara içmeyen eşlerin ve sigara içen eşlerden etkilendiği için, sigara içmeyenlerle karşılaştırıldığında akciğer kanseri ve kalp hastalığı riski daha yüksektir. Ebeveynleri sigara içen çocuklar, kötüleşen astım, kulak enfeksiyonları ve soğuk algınlığına daha yatkındır.

Nikotin, sigara içmenizi sağlayan tütün kimyasallarıdır. Nikotin, nefes aldığınız saniyeler içinde beyne ulaşır.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu